دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد

پيشينه رشته و دانشکده:

رشته اقتصاد را می­توان يکي از قدیمی­ترین رشته‌هاي علوم انساني در دنیا قلمداد کرد. با گسترش دامنه تعاملات کشورها، اين دانش کهن، شکل نوينی به خود گرفت و در دانشگاه‌های دنيا به يک رشته دانشگاهی و علمی و با گرایش‌ها و موضوعات متنوع تبديل شد.آموزش رشته اقتصاد در ايران به عنوان یکی از رشته‌های قدیمی، با تأسیس اولین دانشکده اقتصاد در دانشگاه تهران در سال ۱۳۳۸ به مرحله تازه‌ای رسید و پس از آن چند دانشکده دیگر هم تأسیس گردید.بعد از پیروزی انقلاب اسلامی دانشکده معارف اسلامي و اقتصاد نیز، در کنار دانشکده‌های معارف‌اسلامی و تبليغ، معارف اسلامي و علوم سیاسی، اولين دانشکده های اين دانشگاه را تشکيل ‌دادند.

موضوع رشته:

رشته اقتصاد را می­توان چارچوبی فکری دانست که در تلاش است تا پاسخی به معضلات اجتماعی و رفتار مردم با ابزار خود بیابد تا بدین نحو جوابی برای سوال چیستی ثروت ملل و رسیدن به آن بیان کند. در این علم از ابزار ریاضی و همچنین ابزار توصیفی- تحلیلی استفاده می­شود­.­ از این رو، موضوع علم اقتصاد عبارت است از ثروت ( کالاها، خدمات و منابع ) ، از حیث چگونگی تولید، توزیع و مصرف آن. به عبارتی دیگر، اقتصاد، علم انتخاب است که راه تولید و ثروت و افزایش رفاه را بیان می­دارد.

معنای تلفيق معارف اسلامی با اقتصاد:

دانش اقتصاد به معناي امروزي و متداول آن در مغرب زمين بسط و گسترش يافته است و نظريه‌پردازان آن از منظر تمدن غربي بدان نگريسته‌اند و بسياري از يافته‌هاي آن‌ها، پاسخي به نيازهاي تاريخي، اجتماعي و سياست فرهنگي غرب مي‌باشد. اما «اقتصاد» در انديشه دینی (اسلام)، معنای خاص خود را دارد و باید در جامعه اسلامی، مبتنی بر پایه‌های تفکر دينی تعریف شود. براي رفع اين نقيصه بزرگ و به منظور تربيت متخصصان و انديشمنداني كه بتوانند از منظر دين، مسائل اقتصادی را مورد تحليل و ارزيابي علمي قرار دهند، رشته معارف اسلامي و اقتصاد در اين دانشگاه تأسيس گرديد.

در طراحی اين رشته تلاش شده است تا تلفيق ميان معارف اسلامي و علم اقتصاد، وسيله‌اي باشد كه دانش‌‌آموختگان اين رشته بتوانند با كسب توانايي‌هاي لازم از دريچه دين، مسائل و انديشه‌هاي اقتصادی را مورد بررسي عالمانه قرار دهند و با تجزيه و تحليل تئوري‌هاي جديد اقتصادی و كوشش در بررسي مباني و ثمرات اين تئوري‌ها ، قادر به طراحي مدل‌هاي اقتصادی بر اساس موازين اسلامي برای نیل به آرمان­های انقلابی و اسلامی­ کشور باشند و در نهايت مرجعیت علمی در حوزه اقتصاد را برای ایران به همراه آورند.

دروس، گرایش‌ها و مقاطع تحصیلی:

دوره تحصیلی در رشته معارف اسلامی و اقتصاد، به صورت  کارشناسی ارشد پیوسته می‌باشد که به صورت پنج سال کارشناسی و دو سال کارشناسی ارشد تعریف شده است. دانشجویان در طول دوره تحصیلی کارشناسی ارشد پیوسته، 227 واحد را می­گذرانند. چینش واحدهای دوره کارشناسی به گونه‌ای است که دانشجویان علاوه بر ‌گذراندن واحدهای تخصصی رشته، با توجه به رویکرد‌ تلفيقی رشته‌های دانشگاه امام صادقعلیه السلام، حدود 80 واحد دروس با ماهیت معارف اسلامی (فقه، اصول فقه، دوره مطالعاتی آثار استاد شهید مطهری، تفسیر و تدبر در قرآن کريم، زبان عربی (قواعد و مکالمه عربی) و ...) و همچنین زبان انگلیسی را در طول تحصیل می‌گذرانند. از جمله دروس تخصصی اين رشته می‌توان به اقتصاد کلان، اقتصاد خرد، اقتصاد ریاضی،آمار، اقتصادسنجی، اقتصاد بخش عمومی، تاریخ عقاید اقتصادی، اقتصاد کشاورزی، اقتصاد بین­الملل، اقتصاد ایران، پول و بانکداری، بانکداری اسلامی، اقتصاد اسلامی، فقه الاقتصاد و ... اشاره کرد.

اين رشته در دانشگاه امام صادقعلیه السلام دارای چندین گرایش پژوهشی در دوره کارشناسی ارشد بوده که دانشجویان با توجه به علاقه خود و نیازهای جامعه، آن‌ها را انتخاب می­کنند. گرایش‌هایی همچون اقتصاد اسلامی ، اقتصاد مالی، اقتصاد پولی، اقتصاد بخش عمومی، اقتصاد نفت و گاز، اقتصاد انرژی، اقتصاد سنجی، اقتصاد فرهنگ، اقتصاد بیمه و... از آن جمله می‌باشند و بطور سالانه گرایش‌های مورد علاقه دانشجویان فعال می‌شود.

دانشگاه امام صادقعلیه السلام، در مقطع دکترای تخصصی رشته معارف اسلامی و اقتصاد، در گرایش‌های اقتصاد اسلامی، اقتصاد پولی و اقتصاد مالی و رشته مدیریت قراردادهای بین المللی نفت وگاز و رشته اقتصاد نفت و گاز دانشجو می‌پذیرد. کلیه رشته­های ذکر شده حالت بین رشته­ای دارند و اين دانشگاه جزء معدود دانشگاه­هایی در جهان است که دوره‌های دکتری با چنین رویکردی برگزار می­کند. برای ورود به مقطع دکتری، از داوطلبان به صورت کنکور کتبی و مصاحبه شفاهی آزمون به عمل می‌آید.  

کارکر‌دها و توانمندسازی‌های رشته:

هدف اصلی دانشگاه از تأسيس رشته معارف اسلامی و اقتصاد، تربيت محققان و پژوهندگان جوانی است که در حوزه اقتصاد اسلامی صاحب نظریه و توليدکننده دانش باشند. لذا طبيعی است که برخی از فارغ التحصیلان اين رشته همین سیر علمی و پژوهشی را استمرار بخشیده و در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی و پژوهشکده‌های مربوط مشغول به کار شده و برخی وارد حوزه‌های اجرایی و مدیريتی در دستگاههایی چون وزارت امور اقتصادی و دارایی، وزارت کشاورزی، وزارت نیرو، وزارت صنعت و معدن و تجارت، وزارت نفت، نهاد ریاست جمهوری، بنیادها و سازمان­ها، بانک­ها، بیمه‌ها، استانداری­ها و  فرمانداری­ها و شرکت­های خصوصی ، شورای عالی امنيت ملی و ... می‌شوند.

 

برای آشنایی بیشتر: وب سایت دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد